W Szczecinie i okolicach w pierwszym dniu lutego Słońce wzejdzie o godzinie 07:45, a zajdzie o 16:45. Natomiast 28 lutego wschód Słońca nastąpi o 06:50, zaś zachód o 17:38. Podczas najkrótszego miesiąca w roku dzień wydłuży się o około 1 godzinę i 48 minut.
Księżyc i planety
W lutym kolejność faz Księżyca będzie następująca:
- 01-02 23:09 – Pełnia
- 09-02 13:43 – III Kwadra
- 17-02 13:01- Nów
- 24-02 13:27 – I Kwadra
W tym miesiącu podczas nowiu dojdzie do obrączkowego, niewidocznego w Polsce, zaćmienia Słońca. Zaćmienie rozpocznie się 17 lutego 2026 o godzinie 11h42m38s UTC na obszarze Antarktydy a zakończy o godzinie 12h41m21s UTC na południowo-wschodnim Oceanie Indyjskim, ok. 2160 km od wybrzeży Australii. Maksymalny czas trwania fazy obrączkowej będzie wynosił 2m20s i wystąpi w punkcie o współrzędnych 64°43.1’S, / 86°45.3’E. Wielkość fazy maksymalnej F=0.9630. Jako częściowe będzie można obserwować to zaćmienie na południu Afryki i Ameryki Południowej.
Na wieczornym i nocnym niebie będziemy mogli oglądać Księżyc w bliskim sąsiedztwie
następujących planet:
- Merkurego i Wenus – 18.02 (oświetlenie: 1,5%) wieczorem po zachodzie Słońca w odległości około 4°od każdej z planet (Merkury powyżej a Wenus poniżej słabo dostrzegalnego bardzo młodego Księżyca), dzień później 19.02 wczesnym wieczorem odległość nieco większego już sierpa (oświetlenie 5,2 %) od znajdującego się niżej Merkurego wyniesie ok. 8°, 18 lutego o godz. 8:33, przy świetle dziennym dojdzie do koniunkcji Księżyca (oświetlenie 0,8%) i odległej o 36’ Wenus, jednak ze względu na niską jasność cienkiego sierpa Księżyca jest to zjawisko wyjątkowo trudne do obserwacji,
- Saturna i Neptuna – 19.02 (oświetlenie: 5,5%) wieczorem o 19:00 w odległości około 4,5°(Neptun widoczny za pomocą dobrej lornetki lub teleskopu około 1° powyżej i na prawo od Saturna),
- Urana – 23.02 (oświetlenie: 43,5%) o 20:00 w odległości około 5,5°, poniżej i na lewo od Księżyca (planeta widoczna za pomocą lornetki),
- Jowisza – 27.02 (oświetlenie: 78%) o 04:00 odległość wyniesie około 4° (planeta znajdzie się wtedy około 7 stopni nad horyzontem).
W lutym na niebie nadal królują gazowe olbrzymy. Najdłużej, bo aż do godzin porannych będziemy mogli oglądać Jowisza (na początku miesiąca zachodzi o 6:47 a ostatniego dnia lutego o 4:54). Za pomocą lornetki możemy zobaczyć jego cztery największe księżyce a także odszukać Urana, który nadal ukrywa się w konstelacji Byka (pod koniec lutego gwiazdozbiór ten zachodzi około pierwszej w nocy). W godzinach wieczornych, nad południowo-zachodnim horyzontem w konstelacji Ryb zobaczymy Saturna, a niedaleko od tego gazowego olbrzyma możemy spróbować odszukać Neptuna (potrzebna dobra lornetka lub teleskop).Już od 13 lutego obie planety znajdą się w odległości mniejszej niż 1 stopień od siebie. 20 lutego wieczorem zbliżą się na odległość 50’ (Neptun nad Saturnem po jego prawej stronie).
Pierwszego lutego Merkury chowa się za horyzont pół godziny po zachodzie Słońca. Warunki na jego zobaczenie będą się poprawiać z każdym dniem. 19 lutego najmniejsza planeta Układu Słonecznego, osiągnie maksymalną wschodnią elongację 18 o 07′. Kilka dni przed i po tym dniu to najlepszy czas na obserwacje najbliższej Słońcu planety. Przed Merkurym zachodzi Wenus. Planeta ta będzie bardzo jasnym obiektem na niebie w drugiej połowie miesiąca, jednak będzie się znajdować nisko nad zachodnim, jasnym jeszcze horyzontem.
Od 26 do 28 lutego obie planety przed zachodem Wenus będą widoczne na niebie w odległości około nieco mniejszej niż 5°. Od 18 lutego do końca miesiąca możemy obserwować na wieczornym niebie przemieszczający się Księżyc, widoczny, jednocześnie z sześcioma (do zobaczenia Urana i Neptuna potrzebny będzie teleskop lub dobra lornetka), najpierw jako bardzo wąski sierp a ostatniego dnia tego miesiąca dążący już do pełni.
Wyżej wymienione zbliżenia planet i Księżyca oraz samych planet, a także niektórych gwiazd
zachęcają do obejrzenia na niebie kilku ciekawych układów, więcej niż dwóch jasnych obiektów:
- wieczorami 18.02 – 20,02 – Księżyc, Wenus, Merkury, Saturn
- nocami 25/26.02 – 27/28.02 – Księżyc, Jowisz, Kastor i Polluks
- 25.02 kwadrans po 18-tej Księżyc zbliży się na 25’ do gwiazdy Elnath (Beta Tauri)
- 27.02 o 22:55 Księżyc zakryje przy ciemnym brzegu gwiazdę Kappa Gemini i odsłoni ją przy jasnym brzegu 28.02 o 00:04
Gwiazdy, gwiazdozbiory i „spadające gwiazdy”
W lutym na nocnym niebie górują: Wielka Niedźwiedzica, Ryś, Bliźnięta, Rak oraz Lew. Nad południowy horyzont wznoszą się gwiazdozbiory Sekstansu i Hydry a zza horyzontu wyłaniają się północne rejony konstelacji Rufy, Kompasu i Pompy. Na wieczornym niebie nadal króluje charakterystyczny dla tej pory roku asteryzm złożony z trzech jasnych gwiazd, czyli tzw. trójkąt zimowy. Tworzą go: Syriusz (najjaśniejsza gwiazda na niebie) z konstelacji Wielkiego Psa, Betelgeza z Oriona oraz Procjon należący do Małego Psa. Gwiazdozbiory te będą jednak coraz wcześniej przesuwać się nad południowo-zachodni horyzont.
W lutym powoli kończy się czas dobrej widoczności Oriona. Warto także zwrócić uwagę na konstelację Bliźniąt, z którą związana jest jedna z wielu opowieści stworzonych przez starożytnych Greków. Dotyczy Kastora i Polluksa, mitycznych braci, których imionami nazwano dwie najjaśniejsze gwiazdy gwiazdozbioru Bliźniąt. Tuż obok konstelacji Bliźniąt położony jest gwiazdozbiór Woźnicy. Najjaśniejszą gwiazdą Woźnicy jest Kapella. W tym miesiącu każdej nocy coraz większą część wieczornego nieba zaczną zajmować gwiazdozbiory wiosenne. Nisko po północno-wschodniej stronie nieba coraz szybciej rozpoczyna wznoszenie nad horyzontem jasna Wega należąca do gwiazdozbioru Lutni.
W połowie lutego, pojawiają się pierwsze meteory ze słabego roju Delta Leonidów, który swoją aktywność kończy 10 marca. Radiant roju znajduje się w gwiazdozbiorze Lwa. Maksimum roju przypada na 24 lutego Prędkość meteorów tego roju to 23 km/s, aktywność ZHR=2 ale potrafi być większa. Delta Leonidy związane są z planetoidą (4450) Pan.
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna
Stacja ISS pojawiać się będzie dopiero od 13 lutego w godzinach porannych. Najczęściej będą to dwa przeloty w ciągu danego dnia w odstępach około 1,5 godziny. Dokładne godziny pojawienia się ISS na niebie oraz inne szczegóły wybranego przelotu znajdziemy na stronie https://heavens-above.com.
Opracowanie: Jolanta Olejniczak
Foto: Rehman Abubakr (Sri Lanka, obrączkowe zaćmienie Słońca z 2019 r.)